Musée des Arts Contemporains de la Fédération Wallonie-Bruxelles

De plaats

Mac's-De plaats

Grand Hornu, dat in het centrum van de Provincie Henegouwen gelegen is op een paar kilometer van de steden Bergen en Valencienne, behoort tot de mooiste plaatsen van het industrieel neo- klassieke patrimonium van Europa.

Dit monumentale geheel werd in de 19e eeuw gebouwd door Henri Degorge, Frans bedrijfsleider die aangetrokken was door het avontuur van de steenkool.

De site ontstaat tijdens de volle industriële revolutie in een regio die toen de tweede industriële plaats van de wereld innam!

Het begin is moeilijk maar zeer snel zullen de koolmijnen van Grand-Hornu één van de grootste koolmijnindustrieën van het nog jonge België worden en meer dan de 50% van de behoeften in steenkool van een groot gebied van Noord- Frankrijk tot het zuiden van de Parijse regio produceert en uitvoert.

Als symbool van de steenkoolindustrie in heel het Belgische en Franse Henegouwen zullen ze ook een fantastisch technologisch, sociaal en menselijk laboratorium worden.

In Hornu worden nieuwe technieken van delven uitgevonden, nieuwe machines die gebruik maken van stoom en de eerste privé spoorweg van het land wordt er geïnstalleerd om de economische ontwikkeling van de onderneming te steunen.  

Men bouwt ook een wijk, de mijnwerkerswijk, die met zijn 450 huizen een levenscomfort aanbiedt dat beter is dan dat van de arbeiders van de kolenmijnen van Grand-Hornu. Inderdaad zijn die huizen in hard materiaal gebouwd, ruim, voorzien van warm water en met een tuin. Men creëert een school, een danszaal, winkels en een geneeskundige dienst …

Zoveel faciliteiten waaraan geen enkele andere arbeiderswijk in de buurt prat op kon gaan.

In de naoorlogse periode zal Grand-Hornu in een diepe slaap belanden wanneer in 1954 het Verdrag voor Kolen en Staal (EGKS) wordt getekend om de productie te rationaliseren. De industriële exploitatie valt stil en de site wordt verlaten.

Wanneer aan het einde van de jaren zestig een handvol gepassioneerden voor het patrimonium vechten om de site te redden van afbraak, is die nog maar een schaduw van zichzelf, vernield door de tijd en door vandalisme.

In 1971 verzekert architect Henri Guchez voor goed haar redding door de site te kopen. Hij voert een eerste renovatiefase uit en installeert er zijn bureaus.

Het is de Provincie Hengouwen die in 1989 begint met de tweede fase van de renovatiewerken. In die periode heeft ze juist, op initiatief van Claude Durieux, huidig gouverneur van de provincie, de site aangekocht.

De vzw Grand-Hornu Images die sinds 1984 bestaat, vestigt er haar bureau en gaat verder met haar drievoudige missie : patrimonium, toerisme en cultuur. Ze schrijft Grand-Hornu in in de grote internationale verenigingen van erfgoed, en bezielt de plaats, zodat het publiek ze herontdekt.

Wanneer de Franse Gemeenschap aan het begin van de jaren negentig beslist om haar toekomstige Museum voor Hedendaagse Kunsten onder te brengen in Hornu, bekrachtigt ze het einde van de renovatie van Grand-Hornu. Door het MAC’s te ontwikkelen, verzekert ze het weer in orde brengen van het deel van de site dat nog te restaureren was.

Sinds september 2002 en de opening van het Museum voor Hedendaagse Kunsten in Grand-Hornu, biedt de site zich opnieuw aan de blik van de bezoeker aan in al haar schoonheid.

Na één van de pronkstukken te zijn geweest van de Belgische industrie is de site van Grand-Hornu vandaag één van de voornaamste culturele plaatsen van België. Ze kent een nieuw leven en verwelkomt jaarlijks meer dan 75000 bezoekers uit heel Europa.

[video]